Besinleri Nasıl Sindiriyoruz?
Aldığımız her gıda, bedenin ayakta kalması için gerekli olan önemli maddelere sahiptir. Çiğ olarak yediğimiz gıdalar ise, kendi kendini sindirebilecek çok önemli bir hazineyle birlikte vücudumuza girerler: Kendi enzimleriyle.
Enzimler; bir hücreyi düzen içinde çalışan son derece gelişmiş minyatür bir fabrika haline dönüştüren proteinlerdir.
Bu özelliğe sahip gıda enzimleri de, yeryüzünde karşılaşacağınız her besinde mevcuttur. Ancak enzimler ısıya karşı dayanıksızdırlar. Örneğin; bir besini pişirdiğiniz zaman, içindeki tüm enzimleri kaybedersiniz. Çiğ olarak yediğinizde ise, besinin %75'ini, besinin kendi enzimleri sindirir. Bu işlem, yani besinin kendi enzimleri tarafından sindirilmesi, vücut için önemli bir katkıdır. Çünkü vücut bu sayede ayrıca enzim üreterek yorulmaz ve sindirime yardımcı olacak enzimi üretebilmek için, başka enzimlerin üretimini yavaşlatmak zorunda kalmaz.
Aralıksız Çalışan Meyve Enzimleri
Besinlerin içinde sürekli faaliyet halinde olan enzimlere en iyi örnek, meyvelerde bulunan enzimlerdir. Örneğin muz... Yeşil renkte olduğunda muzun %20'si nişastadır. Ancak sıcakta bırakıldığında ve üzeri beneklenmeye başladığında, amilaz enzimi muzun içindeki %20 oranındaki nişastayı %20 oranında şekere dönüştürür. Bu şekerin yaklaşık 1/4'i glikozdur. Bunun artık beden içinde sindirilmesine gerek yoktur. (Dr. Edward Howell, Enzyme Nutrition "The Food Enzyme Concept", Avery Publishing, 1985, s.49) Meyve, sahip olduğu enzimler sayesinde, bedende gerçekleşecek büyük bir işi, henüz bedene girmeden bütünüyle tamamlamış olur. Yani vücudun işini kolaylaştırır.
Sistem Nasıl İşliyor?
Örnek verdiğimiz muz gibi, pişirmeden yenilen her sebze veya meyve, vücuda zahmet vermeyecek bu donanımı ile bedenimiz için önemli faydalar içerirler. Söz konusu muzu yediğinizde, ağzınızda başlayan sindirim işlemi ile birlikte kendi enzimleri muzu, metabolik enzimlerin kullanabileceği küçük parçalara ayırarak hücrelere hazır olarak sunar. Metabolik enzimler ise, bu parçaları alır, hücre ve organeller için gerekli bir yapı malzemesine dönüştürerek onları vücudun bir "parçası" haline getirirler.
Muzun İçinde Bulunan Enzimler Her Meyve Üzerinde Etkili midir?
Gıdalarda saklı olan enzimler, sadece ilgili besini sindirebilecek bir yeteneğe sahiptir. Örneğin muzdaki amilaz enzimi, sadece muzun nişastası üzerinde etkili olur. Bu enzim, patatesin nişastasını sindiremez. Muzdaki enzimler, muzun ardından yediğiniz pişmiş bir etin sindirilmesini de sağlayamaz. Yine bu enzimler, vücudunuza fazladan enzim de ekleyemezler. Onların görevi, muzu sindirmek ile son bulur. Besinle birlikte vücuda giren enzim, kendi sindireceği besini, besin ağızda parçalanmış olmasına rağmen tanır ve mutlaka onu sindirmeye yönelir. Bu özellikleriyle enzimler, gerçek anlamda akıllı davranan moleküllerdir. Elbette cansız bir molekülün akıl göstermesi mümkün değildir. Enzimlerin yerine getirdikleri görevlerde şahit olduğumuz bu akıl, onları bu görevleri ile birlikte yaratan ve bizlerin hizmetine veren Yüce Allah'a aittir.
Yüce Rabbimiz bu gerçeği bir ayette insanlara şöyle bildirmektedir:
Ben gerçekten, benim de Rabbim, sizin de Rabbiniz olan Allah'a tevekkül ettim. O'nun, alnından yakalayıp-denetlemediği hiç bir canlı yoktur. Muhakkak benim Rabbim, dosdoğru bir yol üzerinedir (dosdoğru yolda olanı korumaktadır). (Hud Suresi, 56)
Enzimlerini Kaybetmiş Olan Pişmiş Besinler Nasıl Sindirilir?
Pişmiş, dolayısıyla içindeki tüm enzimleri kaybetmiş bir besini yediğinizde tüm iş, bedeninizde hazır bulunan enzimlere düşer. Sindirim organları, özellikle pankreas aşırı üretime geçer. Çok miktarda enzim üreterek vücuda giren besinin sindirilmesine çalışır. Sindirim enziminin aşırı üretilmesi, metabolik enzimlerin üretim hızının düşmesine sebep olabilir. Bu da organların çalışması, yenilenmesi ve hastalıklarla savaşılması için yeterli üretimin yapılamaması anlamına gelecektir. Dolayısıyla beden, kendi gelişimi ve savunması için harcayacağı enerjiyi, vücuda giren besinlerin sindirimine harcamış olacaktır.
İnsanın beslenme sisteminde enzimlerin önemi konusuyla ilgili ilk araştırmacılardan olan, National Enzyme Company (Ulusal Enzim Şirketi)'nin kurucusu Dr. Edward Howell bu konuyla ilgili olarak şunları şöylemiştir:
Enzimler sahip olduğumuz en önemli hazinelerdir. Her zaman dışarıdan gelen enzim yardımına açık olmalıyız. Eğer sadece kalıtımsal olarak aldığımız enzimlere güvenirsek bunlar, sabit bir gelir tarafından desteklenmeyen bir miras gibi tükenir giderler. (a.g.e, s.6)
Allah, Besinleri Enzimlerle Destekleyerek İnsana Büyük Bir Nimet Sunmuştur
Bu enzimlerin vücuda girer girmez ne yapacaklarını bilmeleri, tamamen yabancı oldukları bir metabolizmaya uyum sağlamaları ve hemen sindirmeleri gereken besine yönelmeleri tam anlamıyla bir mucizedir. Bu enzimler adeta şuurlu davranır, besin parçalandığı anda faaliyete geçmeleri gerektiğini bilirler. Yediğiniz bir meyve, bu mucize moleküllerin yardımı ile, bedeninizi yenileyecek yapı taşları haline gelir. Allah'ın sonsuz aklı ile hareket eden ve O'na boyun eğmiş olan enzimler vesilesiyle gözleriniz görmeye, bacaklarınız hareket etmeye ve organlarınız çalışmaya devam eder.
Aldığımız her gıda, bedenin ayakta kalması için gerekli olan önemli maddelere sahiptir. Çiğ olarak yediğimiz gıdalar ise, kendi kendini sindirebilecek çok önemli bir hazineyle birlikte vücudumuza girerler: Kendi enzimleriyle.
Enzimler; bir hücreyi düzen içinde çalışan son derece gelişmiş minyatür bir fabrika haline dönüştüren proteinlerdir.
Bu özelliğe sahip gıda enzimleri de, yeryüzünde karşılaşacağınız her besinde mevcuttur. Ancak enzimler ısıya karşı dayanıksızdırlar. Örneğin; bir besini pişirdiğiniz zaman, içindeki tüm enzimleri kaybedersiniz. Çiğ olarak yediğinizde ise, besinin %75'ini, besinin kendi enzimleri sindirir. Bu işlem, yani besinin kendi enzimleri tarafından sindirilmesi, vücut için önemli bir katkıdır. Çünkü vücut bu sayede ayrıca enzim üreterek yorulmaz ve sindirime yardımcı olacak enzimi üretebilmek için, başka enzimlerin üretimini yavaşlatmak zorunda kalmaz.
Aralıksız Çalışan Meyve Enzimleri
Besinlerin içinde sürekli faaliyet halinde olan enzimlere en iyi örnek, meyvelerde bulunan enzimlerdir. Örneğin muz... Yeşil renkte olduğunda muzun %20'si nişastadır. Ancak sıcakta bırakıldığında ve üzeri beneklenmeye başladığında, amilaz enzimi muzun içindeki %20 oranındaki nişastayı %20 oranında şekere dönüştürür. Bu şekerin yaklaşık 1/4'i glikozdur. Bunun artık beden içinde sindirilmesine gerek yoktur. (Dr. Edward Howell, Enzyme Nutrition "The Food Enzyme Concept", Avery Publishing, 1985, s.49) Meyve, sahip olduğu enzimler sayesinde, bedende gerçekleşecek büyük bir işi, henüz bedene girmeden bütünüyle tamamlamış olur. Yani vücudun işini kolaylaştırır.
Sistem Nasıl İşliyor?
Örnek verdiğimiz muz gibi, pişirmeden yenilen her sebze veya meyve, vücuda zahmet vermeyecek bu donanımı ile bedenimiz için önemli faydalar içerirler. Söz konusu muzu yediğinizde, ağzınızda başlayan sindirim işlemi ile birlikte kendi enzimleri muzu, metabolik enzimlerin kullanabileceği küçük parçalara ayırarak hücrelere hazır olarak sunar. Metabolik enzimler ise, bu parçaları alır, hücre ve organeller için gerekli bir yapı malzemesine dönüştürerek onları vücudun bir "parçası" haline getirirler.
Muzun İçinde Bulunan Enzimler Her Meyve Üzerinde Etkili midir?
Gıdalarda saklı olan enzimler, sadece ilgili besini sindirebilecek bir yeteneğe sahiptir. Örneğin muzdaki amilaz enzimi, sadece muzun nişastası üzerinde etkili olur. Bu enzim, patatesin nişastasını sindiremez. Muzdaki enzimler, muzun ardından yediğiniz pişmiş bir etin sindirilmesini de sağlayamaz. Yine bu enzimler, vücudunuza fazladan enzim de ekleyemezler. Onların görevi, muzu sindirmek ile son bulur. Besinle birlikte vücuda giren enzim, kendi sindireceği besini, besin ağızda parçalanmış olmasına rağmen tanır ve mutlaka onu sindirmeye yönelir. Bu özellikleriyle enzimler, gerçek anlamda akıllı davranan moleküllerdir. Elbette cansız bir molekülün akıl göstermesi mümkün değildir. Enzimlerin yerine getirdikleri görevlerde şahit olduğumuz bu akıl, onları bu görevleri ile birlikte yaratan ve bizlerin hizmetine veren Yüce Allah'a aittir.
Yüce Rabbimiz bu gerçeği bir ayette insanlara şöyle bildirmektedir:
Ben gerçekten, benim de Rabbim, sizin de Rabbiniz olan Allah'a tevekkül ettim. O'nun, alnından yakalayıp-denetlemediği hiç bir canlı yoktur. Muhakkak benim Rabbim, dosdoğru bir yol üzerinedir (dosdoğru yolda olanı korumaktadır). (Hud Suresi, 56)
Enzimlerini Kaybetmiş Olan Pişmiş Besinler Nasıl Sindirilir?
Pişmiş, dolayısıyla içindeki tüm enzimleri kaybetmiş bir besini yediğinizde tüm iş, bedeninizde hazır bulunan enzimlere düşer. Sindirim organları, özellikle pankreas aşırı üretime geçer. Çok miktarda enzim üreterek vücuda giren besinin sindirilmesine çalışır. Sindirim enziminin aşırı üretilmesi, metabolik enzimlerin üretim hızının düşmesine sebep olabilir. Bu da organların çalışması, yenilenmesi ve hastalıklarla savaşılması için yeterli üretimin yapılamaması anlamına gelecektir. Dolayısıyla beden, kendi gelişimi ve savunması için harcayacağı enerjiyi, vücuda giren besinlerin sindirimine harcamış olacaktır.
İnsanın beslenme sisteminde enzimlerin önemi konusuyla ilgili ilk araştırmacılardan olan, National Enzyme Company (Ulusal Enzim Şirketi)'nin kurucusu Dr. Edward Howell bu konuyla ilgili olarak şunları şöylemiştir:
Enzimler sahip olduğumuz en önemli hazinelerdir. Her zaman dışarıdan gelen enzim yardımına açık olmalıyız. Eğer sadece kalıtımsal olarak aldığımız enzimlere güvenirsek bunlar, sabit bir gelir tarafından desteklenmeyen bir miras gibi tükenir giderler. (a.g.e, s.6)
Allah, Besinleri Enzimlerle Destekleyerek İnsana Büyük Bir Nimet Sunmuştur
Bu enzimlerin vücuda girer girmez ne yapacaklarını bilmeleri, tamamen yabancı oldukları bir metabolizmaya uyum sağlamaları ve hemen sindirmeleri gereken besine yönelmeleri tam anlamıyla bir mucizedir. Bu enzimler adeta şuurlu davranır, besin parçalandığı anda faaliyete geçmeleri gerektiğini bilirler. Yediğiniz bir meyve, bu mucize moleküllerin yardımı ile, bedeninizi yenileyecek yapı taşları haline gelir. Allah'ın sonsuz aklı ile hareket eden ve O'na boyun eğmiş olan enzimler vesilesiyle gözleriniz görmeye, bacaklarınız hareket etmeye ve organlarınız çalışmaya devam eder.